Duurzaam bouwen wordt in Nederland actief gestimuleerd door middel van subsidies en strikte regels die zijn ontworpen om energiezuinigheid en milieuvriendelijkheid te bevorderen. Zowel particulieren als bedrijven kunnen profiteren van financiële tegemoetkomingen en fiscale regelingen die het investeren in duurzame maatregelen aantrekkelijker maken. In dit artikel lees je welke regelingen er momenteel beschikbaar zijn en welke regels gelden voor duurzaam bouwen in Nederland.

Subsidiemogelijkheden voor particulieren

Voor particuliere huiseigenaren is de Investeringssubsidie Duurzame Energie en Energiebesparing (ISDE) een van de belangrijkste regelingen. Deze subsidie maakt het mogelijk om een deel van de kosten terug te krijgen bij het nemen van energiebesparende maatregelen, zoals:

• Isolatie van dak, vloer, gevel en glas
• Aanschaf van warmtepompen of zonneboilers
• Aansluiting op een warmtenet
• Elektrisch koken als vervanging van gas, indien aangesloten op een warmtenet

Vanaf 1 januari 2023 is de regeling uitgebreid en daardoor zijn ook subsidies beschikbaar voor elektrische kookplaten. De hoogte van het subsidiebedrag is afhankelijk van de maatregel en wordt doorgaans berekend per vierkante meter. Huiseigenaren die meerdere maatregelen combineren, krijgen een hogere subsidie. Dit bevordert een integrale aanpak van verduurzaming.

Daarnaast geldt voor woningen ouder dan twee jaar een laag btw-tarief van 9% op arbeidsloon bij isolatiewerkzaamheden. Deze regeling kan tot wel €1.300 besparen bij het volledig isoleren van een gemiddelde eengezinswoning. Het tarief is alleen van toepassing op arbeidskosten en niet op materialen of voorbereidende werkzaamheden.

Fiscale voordelen voor bedrijven

Ook bedrijven komen in aanmerking voor interessante belastingvoordelen als zij investeren in duurzame technieken en toepassingen. De belangrijkste regeling is de Energie-investeringsaftrek (EIA). Deze regeling maakt het mogelijk om 40% van de kosten van energiezuinige investeringen af te trekken van de fiscale winst. Dit levert bij een vennootschapsbelastingtarief van 25,8% een netto voordeel op van 10,32% over de investering.

Daarnaast is er de Milieu-investeringsaftrek (MIA), waarmee bedrijven tot 45% van het investeringsbedrag in milieuvriendelijke bedrijfsmiddelen kunnen aftrekken. In combinatie met de Willekeurige afschrijving milieu-investeringen (VAMIL), die het toestaat om tot 75% van de kosten op een willekeurig moment af te schrijven, kunnen aanzienlijke liquiditeitsvoordelen worden behaald.

Deze regelingen zijn vooral aantrekkelijk voor bedrijven die investeren in circulair bouwen, hergebruik van materialen en het inzetten van biobased producten. Denk aan het hergebruiken van bouwmaterialen, het toepassen van hout met keurmerk of het bouwen volgens modulaire bouwmethodes.

Subsidie voor maatschappelijk vastgoed

Voor scholen, zorginstellingen en andere eigenaren van maatschappelijk vastgoed is er de Subsidie Verduurzaming Maatschappelijk Vastgoed (DUMAVA). Deze regeling helpt instellingen bij het uitvoeren van verduurzamingsmaatregelen. Hierbij is het maximum subsidiebedrag per aanvrager vastgesteld op €1,5 miljoen, zodat meerdere partijen kunnen profiteren. Ongeveer 70% van het totale budget is bestemd voor integrale renovaties, waarbij meerdere duurzame maatregelen worden gecombineerd. Dit moedigt instellingen aan om hun panden toekomstbestendig te maken.

Lokale subsidies op gemeentelijk en provinciaal niveau

Niet alleen de landelijke overheid, maar ook provincies en gemeenten bieden aanvullende subsidies voor duurzaam bouwen. Deze kunnen sterk verschillen per regio. Voorbeelden zijn subsidies voor groene daken, regentonnen of specifieke energiezuinige toepassingen zoals warmtekoude-opslag of zonnepanelen. Veel lokale overheden bieden daarnaast hulp en begeleiding aan inwoners en bedrijven die willen verduurzamen.

Voor het vinden van deze lokale subsidies is het raadzaam om een energiesubsidiewijzer te raadplegen of contact op te nemen met de eigen gemeente.

Regels en normen voor duurzaam bouwen

Bouwen in Nederland moet voldoen aan de eisen van het Bouwbesluit 2012. Dit besluit stelt minimumeisen aan verschillende aspecten van gebouwen, zoals:

• Veiligheid
• Gezondheid
• Bruikbaarheid
• Energiezuinigheid
• Milieu

Het Bouwbesluit vormt de juridische basis voor duurzaam bouwen. Daarnaast zijn er ontwerpstrategieën die duurzaamheid bevorderen, zoals de Trias Energetica. Deze strategie adviseert om eerst de energievraag te beperken, daarna zoveel mogelijk duurzame energie te gebruiken en tot slot pas fossiele energie efficiënt in te zetten. Op basis van deze gedachtegang worden steeds meer gebouwen toekomstbestendig ontworpen.

Overigens is duurzaam bouwen niet per definitie duurder. Door keuzes te maken in bouwmethode, locatie en materiaalgebruik kunnen kosten efficiënt worden beheerst. Bovendien verdienen energiebesparende maatregelen zich op termijn vaak terug via lagere energielasten.

Bovendien stelt de overheid steeds hogere eisen aan nieuwbouw en renovatie, zoals de verplichting tot bijna energieneutrale gebouwen (BENG). Deze regelgeving leidt ertoe dat duurzaam bouwen tegenwoordig de standaard begint te worden in plaats van een optie.

Wat zou jij doen? Laat het weten in de reacties.

Of je nu een particulier bent die zijn woning wil isoleren of een ondernemer die investeert in circulaire bouwmaterialen – de financiële kansen zijn volop aanwezig. Door gebruik te maken van subsidies en tegemoetkomingen wordt duurzaam bouwen financieel aantrekkelijk én haalbaar. Overweeg je verduurzaming, kijk dan goed naar zowel de landelijke als lokale mogelijkheden. Wat zijn jouw ervaringen met duurzaam bouwen? Heb je al gebruikgemaakt van één van deze regelingen? Laat het weten in de reacties!