een nis in de muur van de woonkamer inrichten: 7 ideeën

In ons vooroorlogse rijtjeshuis kwam ik een verlaten nis tegen achter een meubel dat de vorige eigenaar er strak voor had gezet. Maandenlang heb ik gedacht: wat moet ik in vredesnaam met dat gat. Inmiddels weet ik het.

Een muurnis — of die nou origineel is, ontstaan door een verwijderde schoorsteen of bewust ingebouwd — is een rare cadeau. Het is geen plank, geen kast en geen muur, en juist daardoor doe je hem snel tekort. Hieronder zeven manieren waarop een nis in de woonkamer écht werkt, plus de twee dingen waar je echt op moet letten voordat je begint.

1. Boekennis met intern licht

De klassieker. Verticale planken, wat boeken, een keramieken object ertussen — en daaronder een LED-strip die het geheel verlicht. Een ledstrip van een meter of twee met warmwit (rond 2700K) maakt het verschil tussen “leuke planken” en “dit ziet eruit als een gemeen interieurontwerp”. Bij ons hangt het lichtsnoer aan de bovenrand, gericht naar beneden — geen schaduwen op de boekruggen.

2. De nis als ingebouwd zitje

Diepere nissen (vanaf 60 cm) kunnen een banque-zitje worden. Bouw een houten platform, leg er een kussen op dat is opgemaakt op maat, en hang twee leeskussens tegen de zijwand. Werkt vooral bij erkers en bij oude schoorsteennissen — daarover later meer. Een zitnis voelt meteen alsof je huis een geheim heeft dat anderen niet hebben.

3. Galerienis met één goed kunstwerk

Eerlijk gezegd vind ik dit de elegantste oplossing. Eén schilderij, één foto of één beeld, gecentreerd in de nis, met een spotje erboven of een verticaal lijnlampje aan de zijwand. De nis wordt vanzelf een kader; je hoeft de muur eromheen niet meer te decoreren. Wij hadden lang een lege wand in onze gang waar ik almaar dingen probeerde — pas toen ik er een grafiek-print in een breed lijst hing, bleef het oog rusten.

4. Tv-nis

Mensen vergeten dit, maar een nis is feitelijk het beste plekje voor een wandgemonteerde tv. De tv valt weg in de wand in plaats van als zwart bord eruit te steken. Belangrijk: meet de breedte en hoogte van je tv inclusief randen vóór je begint te bouwen, want een tv die net niet past, ziet er erger uit dan een tv die helemaal niet ingebouwd is. En leg het stopcontact ín de nis — niet aan de zijkant, niet eronder.

5. Kruidnis bij de open keuken

Veel oude rijtjeshuizen hebben een open verbinding tussen woonkamer en keuken. De wand tussen de twee heeft soms een originele nis waar ooit een doorgeefluik zat. Bij ons is dat een kruidnis geworden — drie smalle planken, glazen potjes met etiketten, klein lampje boven. Functioneel en mooi tegelijk. Een tip: een lik krijtverf in een rustige tint maakt de hele nis één geheel; in standaard wit zie je elke onregelmatigheid van het oude metselwerk.

6. Plantennis

Een nis op een wat lagere positie — vanaf 50 cm boven de vloer — leent zich uitstekend voor één grote plant in plaats van een rij kleintjes. Een hangende efeu, een vetplant in een mooie pot, of een ficus die net boven de rand uitkomt. Eén ding: zet er een ondersteuning onder waar water in kan lopen, anders blijft je nis na een paar maanden gieten plekkerig.

7. Schoorsteennis met houtkachel of bio-haard

Een originele schoorsteen die niet meer in gebruik is, leent zich voor een bio-ethanolhaard zonder rookgasafvoer. Mooi op een winteravond, niet bedoeld voor verwarming. Wil je echt stoken? Dan moet de oude schoorsteen worden geveegd, gerookt, gekeurd én voorzien van een geldig CE-conform pakket. Doe dat niet zelf. Laat dit door iemand met een SCIOS-keuringspasje doen, anders zit je met je verzekering in de knoop.

Wat doe je met de wand van de nis?

“Een nis afwerken in dezelfde kleur als de muur eromheen is veilig. In een afwijkende kleur of behang wordt hij pas een statement.”

De achterwand van de nis is de plek waar je iets durft. Een diepe inkt-blauw, een terracotta, of een papier-behang met grafisch patroon. Het hoeft niet groot — meeste nissen zijn nog geen halve vierkante meter — en juist daarom werkt het: een klein vlak in een gewaagde kleur valt op zonder dat het opdringerig wordt. Zelf heb ik onze schoorsteennis in een mosgroen krijtverf zitten; in een verder neutrale woonkamer voelt het als een ankerpunt. Wie nog op zoek is naar een onverwacht woonidee, zou trouwens ook eens kunnen kijken naar hoe je een bed midden in de slaapkamer inricht — die durf-mentaliteit is hetzelfde.

Twee dingen om te checken voordat je begint

Eén: zit er bouwkundig iets achter? In rijtjeshuizen lopen er soms leidingen, rookkanalen of voormalige schoorsteenstijgers door wat eruitziet als een gewone wand. Tik de wand af en doe een leidingdetector vóór je een schroef in de zijwand zet. Twee: hoeveel licht krijgt de nis? Een diepe nis zonder eigen licht wordt “het zwarte gat” van je kamer. Reken op een vorm van verlichting — LED-strip, klein opbouw-spotje, of een wandlampje aan de zijkant — voordat je begint te decoreren.

Bij ons heeft het hele nis-project, inclusief schuren, plamuren, schilderen en aansluiten van de LED-strip, drie avonden gekost. Niets bijzonders, en wel iets dat ik elke dag zie als ik thuiskom.

Veelgestelde vragen

Geschreven door Thomas Vermeer, juni 2026.